Doorvalveiligheid
Hakvoort daglicht voldoet aan de vereiste normen en classificaties en gaat daarin verder dan wat vereist is.
Op de site van Dakenraad staat een artikel over doorvalveiligheid. ‘’Jaren geleden viel een zoon van een vriend van mij door een lichtkoepel op een sporthal vier meter naar beneden. Gelukkig heeft hij niets aan het ongeval overgehouden maar vanaf dat moment ben ik eens in de wereld van de kunststof koepels gedoken” aldus Erik Steegman. “Uiteraard is het voor de jeugd verboden om op daken te komen en al zeker om een lichtkoepel te beschouwen als trampoline. Maar wat kunnen wij preventief doen tegen doorvalgevaar bij kunststof lichtstraten of lichtkoepels?” Hak4t Hakvoort daglicht heeft een slimme oplossing!
Met de groeiende populariteit van zonnepanelen, klimaatinstallaties en groene daken neemt ook het aantal dak toetredingen toe. Deze ontwikkeling brengt nieuwe uitdagingen met zich mee op het gebied van veiligheid en toegankelijkheid van daken. Voor de Hak4t groep, waar het merk Hakvoort daglicht onderdeel vanuit maakt, is het belangrijk om passende maatregelen te nemen om de veiligheid van o.a. werknemers en onderhoudspersoneel te waarborgen bij het betreden van daken met lichtstraten.
De keuze voor een kunststof lichtstraat
In het bouwbesluit staan diverse eisen voor lichtstraten. Genoemd wordt o.a. het gewicht van de constructie en de belasting veroorzaakt door personen, wind en/of sneeuw. Daarnaast zijn er algemene doorvalveiligheidsmaatregelen voor lichtstraten en lichtkoepels. Een belangrijke norm is de NEN-EN 14963; ‘Dakbedekkingen – Lichtstraat van kunststof met of zonder dakopstand’. Deze norm bevat criteria waaraan lichtstraten moeten voldoen om te worden beproefd en geclassificeerd. Door te voldoen aan de criteria van de NEN-EN 14963, kunnen fabrikanten aantonen dat hun lichtstraten voldoen aan specifieke veiligheidsnormen. Het naleven van deze normen draagt bij aan de doorvalveiligheid en duurzaamheid van de lichtstraten. Enkele van de criteria die worden behandeld in deze norm zijn:
Weerstand tegen op- en neerwaartse belasting (DL/UL):
Dit criterium test de structurele sterkte van de lichtstraat en beoordeelt of deze bestand is tegen opwaartse en neerwaartse belastingen, zoals windbelasting of sneeuwbelasting. Het garandeert dat de lichtstraat stevig genoeg is om deze belastingen te weerstaan zonder vervorming of beschadiging.
Stootbelasting/hard body (HB):
Dit criterium test de weerstand van de lichtstraat tegen stootbelasting veroorzaakt door harde objecten, zoals vallende voorwerpen of hagel. Het controleert of de lichtstraat voldoende sterk is om dergelijke impact te weerstaan zonder breuken of scheuren.
Stootbelasting/soft body (SB):
Dit criterium test de weerstand van de lichtstraat tegen stootbelasting veroorzaakt door zachte objecten, zoals menselijke impact. Het zorgt ervoor dat de lichtstraat geen doorvalgevaar oplevert wanneer er per ongeluk op wordt gestoten.
De levensduur van polycarbonaat platen
Blootstelling aan ultraviolette (UV) straling is een belangrijke factor die de levensduur van polycarbonaat platen beïnvloedt. Langdurige blootstelling aan zonlicht en UV-straling kan degradatie van het polycarbonaat veroorzaken door afbraak van de polymeerketens, wat leidt tot verlies van sterkte en eigenschappen. Om de levensduur te verlengen, worden UV-beschermende coatings of co-extrusie toegepast op de platen.
Naast UV-straling dragen ook andere omgevingsfactoren, zoals hoge temperaturen, vochtigheid, chemische blootstelling en mechanische belasting, bij aan de veroudering van de platen. Deze factoren kunnen verkleuring, verlies van stijfheid, brosheid en uiteindelijk scheurvorming of breuk in het materiaal veroorzaken. Het is daarom van essentieel belang om bij het gebruik van polycarbonaat platen de juiste installatie- en onderhoudsprocedures te volgen. Zoals in het artikel van de Dakenraad te lezen is, wordt vaak geadviseerd om de kunststof materialen elke 10 jaar te vervangen.
Testen doorvalveiligheid
Wanneer polycarbonaat lichtstraten getest worden, dan gebeurd dat met een nieuwe polycarbonaat plaat gemonteerd in het systeem. Hak4t Hakvoort daglicht heeft met haar slimme lichtoplossingen de lichtstraten getest zonder polycarbonaat platen in het systeem, waardoor het verouderingsproces van de polycarbonaat plaat buiten beschouwing kan worden gelaten. Hak4t heeft met deze manier van testen een specifieke certificering voor de doorvalveiligheid verkregen. We kunnen een doorvalveiligheid van SB1200 garanderen (hoogste klasse) voor de levensduur van het product. Het is voldoende om één keer per jaar de doorvalbeveiliging visueel te controleren op zichtbare beschadigingen, wanneer er geen zichtbare beschadigingen of gebreken zijn hoeven de platen niet vervangen te worden na 10 jaar. De permanente doorvalbeveiliging kan zowel boven als onder de polycarbonaat platen worden gemonteerd.
Hak4t slimme lichtoplossingen gaat met haar merk Hakvoort daglicht als professionele producent en leverancier van o.a. kunststof lichtstraten en koepels daarin dus nog verder dan wat volgens de vereiste normen en classificaties vereist is. Voor meer informatie over doorvalveiligheid en de mogelijkheden die de Hak4t groep kan bieden kunt u contact met ons opnemen. We staan klaar om uw vragen te beantwoorden en informatie te geven over onze oplossingen.
Kort antwoord: NEN 5087 verplicht werkgevers om veilig dakbezoek aantoonbaar te borgen. Een lichtstraat met SB1200-certificering voldoet aan de hoogste doorvalklasse — permanent, over de hele levensduur. SB600 is de basisklasse die het Bouwbesluit vereist; SB1200 is wat Hakvoort standaard levert. Het verschil bepaalt je aansprakelijkheid als er iemand valt.
Wat is het verschil tussen SB600 en SB1200?
Het Bouwbesluit stelt een minimumeis: een lichtstraat moet doorvalveilig zijn. Die minimumeis valt onder klasse SB600. Dat klinkt solide, maar in de praktijk betekent SB600 dat de constructie een impactenergie van 600 joule moet weerstaan. Dat is de energie die vrijkomt bij een val van een gemiddeld persoon vanuit staande positie.
Klasse SB1200 verdubbelt die lat. Bij de test wordt een impactenergie van 1200 joule aangehouden. Dat komt overeen met een zwaardere persoon die van grotere hoogte valt, of met een extra slag door meeslepend gereedschap. Op daken waar dakwerkers, installateurs of inspectieteams regelmatig lopen, is dat geen theoretische situatie.
Hakvoort levert standaard SB1200. Niet als optie, maar als basisniveau bij elk project.
SB600 versus SB1200: wat betekent het concreet?
| Criterium | SB600 | SB1200 |
|---|---|---|
| Impactenergie (test) | 600 joule | 1200 joule |
| Wettelijk vereist | Ja (Bouwbesluit minimum) | Nee (boven minimum) |
| Certificering behouden bij veroudering | Niet gegarandeerd | Gegarandeerd hele levensduur (Hakvoort) |
| Aansprakelijkheidsrisico werkgever | Aanwezig bij materiaalveroudering | Minimaal — aantoonbaar gedekt |
| Geschikt voor intensief dakgebruik | Beperkt | Ja |
Wat schrijft NEN 5087 voor over lichtstraten?
NEN-EN 14963 is de Europese norm die de doorvaltest zelf omschrijft: welke impacttest, hoeveel energie, wat een constructie moet doorstaan. NEN 5087 is de Nederlandse aanvulling daarop. Die norm gaat niet over de constructie zelf, maar over het gebruik van daken: hoe zorg je dat mensen die het dak betreden dat veilig doen?
NEN 5087 schrijft voor dat elk element op het dak dat een doorvalrisico vormt — waaronder lichtstraten en lichtkoepels — aantoonbaar veilig is. Dat aantonen doe je met een geldige certificering. Een lichtstraat zonder aantoonbaar certificaat of met een verlopen certificaat voldoet niet aan NEN 5087, ook al is de constructie fysiek nog intact.
De samenhang is simpel: NEN-EN 14963 bepaalt hóe getest wordt, NEN 5087 bepaalt dát het getest moet zijn en dat de certificering actueel moet zijn.
Wat is de Arbo-verplichting voor werkgevers?
Als werkgever ben je verantwoordelijk voor de veiligheid van iedereen die in jouw opdracht het dak betreedt. Dat geldt voor je eigen medewerkers, maar ook voor externe partijen: dakdekkers, installateurs van zonnepanelen, onderhoudsmonteurs, inspecteurs.
De Arbeidsomstandighedenwet schrijft voor dat je een risico-inventarisatie uitvoert en aantoonbare maatregelen neemt. Bij een doorvalincident via een lichtstraat vraagt de arbeidsinspectie altijd naar de certificering van de constructie. Ontbreekt die, of is ze verlopen, dan ben je als werkgever aansprakelijk — ook als je er niet bij was.
Verzekering en aansprakelijkheid
Verzekeraars behandelen schade door een doorvalongeval als aansprakelijkheidsclaim. Een niet-gecertificeerde of niet-aantoonbaar veilige constructie kan ertoe leiden dat de verzekeraar de claim afwijst of de uitkering beperkt. De redenering: de werkgever wist — of had moeten weten — dat de constructie niet voldeed.
Een actuele SB1200-certificering is daarmee niet alleen een veiligheidskeuze. Het is documentatie die je beschermt bij een incident en die verzekeraars kunnen inzien.
Wanneer kies je voor een valbeveiliging boven of onder de lichtstraat?
Bij een bestaande lichtstraat die niet of niet aantoonbaar gecertificeerd is, zijn er drie opties:
- Permanente bescherming boven de lichtstraat — een vangnet of kooi die over de bovenkant van de lichtstraat wordt aangebracht. Dakwerkers kunnen er niet op stappen. Nadeel: onderhoud aan de lichtstraat zelf wordt lastiger, en de constructie verandert het uiterlijk van het dak.
- Permanente bescherming onder de lichtstraat — een vangnet dat aan de binnenzijde van de hal wordt gespannen. Dit vangt een val op nadat de lichtstraat is doorbroken. Het is een maatregel die letsel kan beperken, maar geen val voorkomt.
- Vervanging door een SB1200-gecertificeerde lichtstraat — in veel gevallen de meest logische keuze op de lange termijn. Zeker als de bestaande lichtstraat ouder is dan 10 jaar, UV-veroudering zichtbaar is of als het dakgebruik intensiever is geworden door zonnepanelen of klimaatinstallaties.
De keuze hangt af van de resterende levensduur van de bestaande lichtstraat, de frequentie van dakbezoek en de beschikbare ruimte. Bij twijfel adviseert Paul Berends om een renovatie te laten beoordelen voor je in valbeveiligingsconstructies investeert die de onderliggende onzekerheid niet wegnemen.
Praktisch voor de facility manager: wanneer schakelen?
Een jaarlijkse visuele inspectie is de basisverplichting. Waar let je op?
- Verkleuringen of gele tinten in het polycarbonaat (UV-degradatie)
- Zichtbare scheuren, barsten of ingedrukte plekken in de panelen
- Losse of gecorrodeerde bevestigingspunten in het aluminium frame
- Lekkagesporen rondom de opstand (zie ook: oorzaken van een lekkende lichtstraat)
- Leeftijd van de lichtstraat: ouder dan 10 jaar is een signaal om een expert in te schakelen
Schakel een expert in als je bij de inspectie twijfelt over de staat van de panelen, als het dakgebruik is toegenomen, of als de lichtstraat niet aantoonbaar gecertificeerd is. Een adviseur van Hakvoort beoordeelt ter plaatse of de constructie nog voldoet en wat de meest kostenefficiënte oplossing is: aanvullende beveiliging of renovatie.
Meer weten over lichtstraten op een plat dak of wat een nieuwe lichtstraat voor je bedrijfshal inhoudt? Lees de bijbehorende pagina’s.
Veelgestelde vragen
Wat is het verschil tussen NEN 5087 en NEN-EN 14963?
NEN-EN 14963 is de Europese productnorm die beschrijft hoe een lichtstraat getest moet worden op doorvalveiligheid. NEN 5087 is de Nederlandse gebruiksnorm: die schrijft voor dat daken veilig betreden kunnen worden en dat doorvalgevoelige elementen aantoonbaar gecertificeerd zijn. De twee normen vullen elkaar aan.
Voldoet een SB600-gecertificeerde lichtstraat aan de wettelijke eisen?
SB600 is het wettelijk minimum volgens het Bouwbesluit. Het voldoet aan de letter van de wet, maar biedt minder bescherming dan SB1200. Bij intensief dakgebruik of bij een incident waarbij de rechter of verzekeraar de situatie beoordeelt, kan SB600 als onvoldoende worden aangemerkt.
Hoe lang blijft de SB1200-certificering van Hakvoort geldig?
Hakvoort garandeert de SB1200-certificering over de gehele levensduur van de lichtstraat. De constructie wordt getest zonder polycarbonaat panelen, zodat UV-veroudering van het materiaal de certificering niet beïnvloedt. Een jaarlijkse visuele inspectie is voldoende om de geldigheid te bevestigen.
Kan ik een vangnet of kooi plaatsen boven een bestaande lichtstraat om aan NEN 5087 te voldoen?
Dat kan een tijdelijke oplossing zijn, maar het lost de onderliggende onzekerheid over de staat van de lichtstraat niet op. Als de lichtstraat ouder is dan 10 jaar of zichtbaar verouderd, is renovatie in de meeste gevallen de betere keuze — ook financieel op de lange termijn.
Ben ik aansprakelijk als een aannemer valt door mijn lichtstraat?
Ja. Als werkgever of eigenaar van het pand ben je verantwoordelijk voor de veiligheid van iedereen die het dak betreedt in jouw opdracht. Bij een incident zonder aantoonbare certificering loop je aansprakelijkheidsrisico’s en kan de verzekeraar een claim weigeren.
Hoe vaak moet ik mijn lichtstraat inspecteren op doorvalveiligheid?
Een jaarlijkse visuele inspectie is de minimale aanbeveling. Let op verkleuringen, scheuren, losse bevestigingen en lekkagesporen. Schakel een specialist in als de lichtstraat ouder dan 10 jaar is, als het dakgebruik is gewijzigd, of als je tijdens de inspectie twijfels hebt over de staat.




